Inhoudsopgave
Het is een herkenbaar zomerplan: eindelijk de stapel boeken aanpakken die al maanden op je nachtkastje ligt. Boeken vol fantastische inzichten, ideeën en goede voornemens voor als je weer aan de slag gaat. Maar zodra de dagelijkse drukte weer begint, wordt het lastig om die inzichten echt te integreren in je werk en leven.
Want denk eens na over de boeken die je het afgelopen jaar hebt gelezen. Welke tips en inzichten heb je nog helder voor de geest?
Waarschijnlijk nog geen 3% van wat je hebt gelezen. Zonde toch?
Laten we eerst eens kijken naar hoe je effectief leest voor het brein.
Hoe lees je effectief voor je brein?
Toen ik dit voor het eerst deed, voelde het alsof ik vals speelde. Op school leerden we namelijk om een boek van kaft tot kaft te lezen. Maar als het om non-fictie gaat, is dat helemaal geen effectieve strategie. Je brein onthoudt namelijk beter als je eerst overzicht en context hebt. Je kunt onderwerpen beter plaatsen. Hoe meer je weet voor je begint, hoe sneller je kunt lezen en onthouden.
Begin je boek dus niet bij hoofdstuk 1 of de inleiding, maar ga eerst eens online kijken bij wat er over een bek wordt gezegd. Een Podcast van een half uurtje kan je al enorm veel grip op de inhoud van een boek geven. Die tijd win je gemakkelijk terug.
Blader dan eens door de inhoudsopgave en kijk welke hoofdstukken relevant voor jou zijn. Probeer ook na te denken waar de hoofdstukken over gaan en waarom ze in die volgorde staan.
in veel boeken staat achter ieder hoofdstuk een samenvatting. Lees deze door en bepaal op basis daarvan in welke hoofdstukken je de diepte in wilt. De “minder interessante” hoofdstukken kun je even doorbladeren.
Deze manier van gericht lezen sluit beter aan bij hoe ons brein informatie verwerkt en helpt je om sneller tot de kern te komen.
Waarom we zoveel vergeten van wat we lezen
De beroemde vergeetcurve van Hermann Ebbinghaus laat zien hoe snel we informatie vergeten als we die niet actief herhalen of toepassen. Al binnen één dag zijn we gemiddeld 70% van wat we gelezen hebben weer kwijt. Zonder bewuste verwerking is de kans groot dat de inzichten uit je vakantieboeken gewoon weer verdwijnen.
Zeker non-fictieboeken zijn vaak overvol met nieuwe termen, modellen en inzichten. Zonder structuur raakt je brein al snel overbelast. Het probleem zit ‘m dus niet in je geheugen, maar in je strategie.
Want juist in de rust van de vakantie krijgt je brein de ruimte om verbindingen te maken. Je staat even los van je vaste routines, en dat maakt je brein gevoeliger voor reflectie, nieuwe ideeën en gedragsverandering. Maar dan moet je wel bewust lezen en niet alleen consumeren.
Versla de Ebbinghauser curve
1. Lees actief in plaats van passief
Stel jezelf vooraf een paar vragen: Waarom wil ik dit boek lezen? Wat hoop ik eruit te halen? Dit geeft je brein richting en maakt het makkelijker om relevante informatie op te slaan.
2. Stop na elk hoofdstuk even
Sluit het boek en vat in je hoofd samen wat je net hebt gelezen. Kun je het in je eigen woorden uitleggen? Dan ben je aan het leren. Weet je het niet meer? Blader terug en vat het alsnog samen.
3. Gebruik een leesnotitieboekje (of je notitie-app)
Plan bijvoorbeeld dagelijks 5 minuten in om kort op te schrijven wat je bijblijft. Noteer steekwoorden, inzichten en vooral acties: Wat zou ik hiermee willen doen als ik terug ben op werk? Hoe pas ik dit toe in mijn team of dagelijks ritme?
4. Deel één inzicht per dag
De beste manier om iets te onthouden is door het aan een ander uit te leggen. Vertel daarom elke dag één ding dat je geleerd hebt aan je partner, kind of collega. Zo activeer je je geheugen én maak je het concreter voor jezelf.
5. Zet het direct in je agenda
Heb je een goed idee of plan uit je boek gehaald? Blok dan direct tijd in je agenda na de vakantie. Zet er ook bij wat de eerste stap is. Zo voorkom je dat het verdwijnt in de waan van de dag.
Extra essentiële tip. Herhaal op vaste momenten
Om te voorkomen dat je alles wat je hebt gelezen weer vergeet, is herhaling essentieel. Een bewezen methode is het zogeheten periodiek herhalen volgens dit ritme: 1 uur, 1 dag, 1 week, 1 maand, 1 jaar. Zo borg je informatie sneller in je lange termijn geheugen.
Een mooie manier om dit direct te oefenen is met deze blog. Gebruik de bovenstaande tips. Zorg dat je ze tijdig herhaalt en ga er tijdens je vakantie mee aan de slag. Gegarandeerd dat je ze nooit meer vergeet.
Nog beter trainen?
Ook na de vakantie staan er door het hele land nieuwe trainingsmomenten ingepland. Je kunt je via deze pagina aanmelden voor de datum en locatie die jou het beste uitkomt.
Fokko van der Woude
Founder van Braindrills
Literatuurlijst
Willingham, D. T. (2010). Why Don’t Students Like School? Jossey-Bass.
Brown, P. C., Roediger, H. L., & McDaniel, M. A. (2014). Make It Stick: The Science of Successful Learning. Harvard University Press.
Ebbinghaus, H. (1885). Über das Gedächtnis.
